تبلیغات
فقه سیاسی - مطالب اخلاق

اخلاق سیاسی مورد نظر اسلام/ جامعه ای غیراخلاقی می شود که شفاف نباشد

تاریخ:یکشنبه 2 تیر 1392-09:32 ق.ظ

مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در مورد اخلاق سیاسی مورد نظر اسلام گفت: اسلام، مردم را نه به سیاست ورزی بلکه به سیاست ورزی دینی سوق داده و معیارهایی برای سیاسیون قرار می‌­دهد و تأکید دارد که در هیچ شرایطی نباید هدف، وسیله را تحت تأثیر قرار دهد.

حجت الاسلام دکتر ایزدهی در تعریف اخلاق سیاسی به خبرنگار مهر گفت: در عرصه دانش، بحثی به نام اخلاق گنجانده شده که به رفتارهای مطلوب می­ پردازد و آن را به افراد جامعه پیشنهاد می­‌دهد، در عین حال بحث دیگری به نام دانش سیاست وجود دارد که موضوع تدبیر امور عمومی جامعه را در نظر می­‌گیرد. در همین راستا دانش میان رشته­ای وجود دارد که از یک سو دانش اخلاق به شکل کیفیت مطلوب رفتار را مدنظر قرار می­‌دهد و از سوی دیگر به رفتارهای مطلوب در عرصه عمومی جامعه و حاکمان و کارگزاران عنایت دارد. این دانش میان رشته­‌ای که عملاً مرزهای رفتارهای سیاسی و رفتارهای مطلوب اخلاقی را دربرمی­‌گیرد با عنوان اخلاق سیاسی شناخته می­‌شود. بنابراین می­‌توان گفت مفهوم اخلاق سیاسی از یک طرف بحث دانشی و از طرف دیگر بحث عملی است. از حیث بحث دانشی به آن اخلاق سیاسی می­‌گویند و از نظر مبحث عملی به آن سیاست اخلاقی گفته می­‌شود.

وی افزود: به تعبیر دیگر کسانی که دانش اخلاق را بررسی می­‌کنند به این موضوع توجه دارند که اگر اخلاق به عرصه سیاست برود چگونه باید اجرا شود؟ و ویژگی آن چیست؟ در عین حال سیاسیون در مورد این موضوع بحث دارند که اگر قرار است سیاست به عرصه ناهنجاری و بی­‌اخلاقی نیافتد چه باید کرد؟ این دغدغه مشترک همواره میان اخلاقیون و سیاسیون حاکم بوده است، اما نکته اینجاست که سیاست در بسیاری جوامع با اخلاق در ضدیت است.

دکتر ایزدهی ادامه داد: کسانی که صحبت از مرز سیاست ورزی می­‌کنند بر این نظر هستند که سیاست باید اخلاق محور و مردم محور باشد، اما کسانی که سیاست را به اخلاق گره می­‌زنند با این سوال دست و پنجه نرم می­‌کنند که سیاست را به چه اخلاقی باید گره زد؟ اخلاق مادی، اخلاق دینی، اخلاق غربی یا شرقی؟ هر کدام از این­ها اخلاق سیاست ورزی آن­ها را تغییر می­‌دهد.

مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: در منطق اسلامی سیاست ورزی با هیچ گونه بی­‌اخلاقی سازگار نیست. اگر سیاست، تدبیر و هدایت مردم به سمت سعادت باشد طبیعتاً با خدعه و نیرنگ همراه نخواهد بود. از همین رو وقتی صحبت از اخلاق سیاسی می­‌کنیم بستر اخلاق را در دین و آموزه­‌های قولی ائمه یا رفتار آنها مستند می­‌کنیم. طبیعتاً الگوی اخلاقی که برای جامعه ما وجود دارد اخلاق سیاسی است که نماد آن حضرت امیرالمومنین علی (ع) است.

وی ادامه داد: به جرإت می­‌توان گفت اگر غیر از اخلاق حضرت امیر (ع) مدنظرمان باشد نمی­‌توانیم جامعه را به سمت آن غایت مطلوب برسانیم. در حقیقت قصد دین مبین اسلام این است که سیاست ورزی را به اهداف عالیه دین پیوند دهد. به این معنی که سیاست برای رسیدن مردم به آن مدینه فاضله­‌ای باشد که راه و روش اهل بیت نیز بوده است.

دکتر ایزدهی افزود: طبیعتاً اسلام، مردم را نه به سمت سیاست ورزی بلکه به سمت سیاست ورزی دینی سوق داده و معیارهایی برای سیاسیون قرار می­‌دهد و تأکید دارد که در هیچ شرایطی نباید هدف، وسیله را تحت تأثیر قرار دهد به این معنی که وقتی بناست جامعه­‌ای به اهدافش نزدیک شود نباید این هدف با هر وسیله­‌ای همراه شود، بلکه این هدف باید با یک ابزار مشروع صورت گیرد و همین موضوع تفاوت میان غربی­ها و شرقی­ها را می­‌رساند.

وی گفت: در بحث اداره جامعه که عمده­‌ترین شاخص بحث اخلاق سیاسی است اسلام معیارهایی را مشخص کرده است که اگر انجام شود، حاکمان، افراد جامعه و ... اخلاق مدار خواهند شد. با توجه به اینکه معمولاً مردم از حاکمان تأثیر گرفته و پس از آن گفتمان غالب در جامعه شکل می­‌گیرد و دیگران هم تابع خواهند شد.

وی ادامه داد: در مورد مهمترین شاخصه­های اخلاق سیاسی باید گفت اسلام حاکمان را به مردم­داری ترغیب می­‌کند و آنها را مسئول پاسخگویی به مردم می­‌داند و صراحتاً عنوان می­‌کند که حاکمان باید در هر شرایطی مصلحت مردم را در نظر بگیرند، خیانت در امانت (اموال مردم) نکنند، با زیردستان برخورد مناسب و انسانی داشته باشند و... حضرت امیر به مالک اشتر می­‌فرماید: مردم و لو مسلمان هم نباشند باید با آنها انسانی برخورد کنی. بر این اساس نه تنها مسلمانان که کفار هم در دین مبین اسلام و در برابر حاکم جامعه اسلامی نیز از حق و حقوقی برخوردارند.

دکتر ایزدهی افزود: حاکم باید در رفتارهای خود حداکثر تقوای سیاسی و مراقبت­های سیاسی و رفتاری را داشته باشد. از طرف دیگر گروه­های سیاسی نیز باید همین گونه و براساس اخلاق دینی رفتار کنند، وحدت میان جامعه را مدنظر قرار دهند، در مقابل دشمن با هم مشترک و متحد باشند، رقیب را تخریب نکنند، تهمت نزنند، غیبت نکنند و آبروی کسی را نبرند؛ در سوی سوم، مردم هستند که در رفتارهای سیاسی باید اخلاق را رعایت کنند و به دروغ و خدعه و نیرنگ مبتلا نشوند بلکه در مورد بی اخلاقی­ها هم اخلاقی رفتار کنند. در صورتی که این سه گروه بر محور اخلاق الهی با هم تعامل داشته باشند جامعه سعادتمند، عاقلانه و دیندار خواهد شد.

وی ادامه داد: آموزش اخلاق سیاسی برای هر یک از این سه دسته ضروری است گرچه هر یک از آنها نوع اخلاق ورزی­شان با یکدیگر متفاوت است، اما به هر حال باید اخلاقی رفتار کرده و تحت آموزش قرار بگیرند.

مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی موانع اخلاق را این طور برشمرد: موانع دو دسته هستند. در بعد نظری بسیاری از افراد از مبانی نظری اخلاق سیاسی آگاهی ندارند. نکته دوم در بحث موانع اخلاقی، بحث عملی است که به دو بخش فردی و جمعی تقسیم می­‌شود. در بخش فردی می­‌توانم این مثال را مطرح کنم که فرد برای حفظ شخصیت، مال و جایگاه  از اخلاق دور شود و برای مال اندوزی یا کسب اعتبار بیشتر یا جایگاه بالاتر، بی اخلاقی کند. برخی موارد هم ممکن است فردی نباشد اما منفعت صنفی، گروهی و تعصبات بیجا باعث شود کارهای مغایر اخلاق صورت گیرد. ممکن است تعصبات قومی، صنفی، زبانی و بومی و جغرافیایی باشد و... طبیعتاً برای اخلاقی شدن جامعه باید موانع علمی و عملی آن برطرف شود.

دکتر ایزدهی در پایان یادآور شد: نکته مهم­تر این است که جامعه­ ای غیراخلاقی می­ شود که شفاف نباشد طبیعتاً رفتار حاکم در اخلاقی و غیراخلاقی بودن جامعه تأثیر دارد. اگر کارگزاران، رفتار غیراخلاقی داشته باشند مردم نیز به این سمت سوق پیدا می­ کنند و این موضوع موجب هرج و مرج شده و منافع عمومی مردم را زیر سوال می­ برد و همچنین باعث نرسیدن جامعه به سعادت و تعالی می­ شود.

خبرگزاری مهر

کد خبر: 2081095 

تاریخ مخابره۱۳۹۲/۳/۳۱ - ۱۲:۳۴



نوع مطلب : اخلاق 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

قدرت ما در جنگ نامتقارن است نه بمب اتم

تاریخ:یکشنبه 14 خرداد 1391-06:17 ب.ظ



... حجت الاسلام ایزدهی با بیان این که بحث تولید و بکارگیری سلاح هسته ای یک بحث مستحدثه نیست و سابقه جدی در فقه دارد و می توان به عبارات فقهای پیشین در این خصوص استناد کرد، تاکید کرد: اگر فتوای مقام معظم رهبری درباره حرمت ساخت، نگهداری و استفاده از سلاح هسته ای را تبار شناسی کنیم، سابقه آن را در دیدگاه فقهای گذشته می بینیم و فقهای امروز هم اگر با این موضوع مواجه شوند همین حکم را می دهند.

وی ادامه داد: در منطق جنگ در جهان غیرمسلمان، هدف وسیله را توجیه می کند، از این رو استفاده از هر وسیله ای برای غلبه بر دشمن مجاز خواهد بود، ولی اسلام معتقد است که هم هدف و هم وسیله مهم است و تنها از وسیله ای می توانیم استفاده کنیم که شریعت آن را تضمین و تایید کرده باشد. درست است که باید بر دشمن غلبه داشته باشیم و «الاسلام یعلو و لا یعلی علیه» اما به هر روش و وسیله ای نه. برای همین در روایات داریم که اگر دشمن در حال فرار است او را از پشت نزن، آب را بر او نبند، درختان را آتش نزن، حیوانات را آزار مده، اسلام روش جوانمردانه و شرافتمندانه را در جنگ مجاز دانسته است...
مشروح این بحث را در ادامه مطلب بخوانید:

ادامه مطلب

نوع مطلب : فقه  اندیشه سیاسی  اخلاق 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

«اهمیت اخلاق مداری در سیاست»

تاریخ:دوشنبه 8 خرداد 1391-07:13 ب.ظ

«اهمیت اخلاق مداری در سیاست» در گفت وگوی با دکتر سید سجاد ایزدهی مدیرگروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نویسنده: زهره سعیدی

مدیرگروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی یكی از مهمترین دلایل رعایت اخلاق در رفتارهای سیاسی را الگوبرداری مردم از رفتارهای اخلاقی یا بی اخلاقی سیاسیون در جامعه دانست و گفت: نخبگان و فرهیختگان در فضای سیاسی مراعات یكدیگر را بكنند چرا كه این گروه الگوی مردم اند و در نهایت فراگیر شدن فضای اخلاقی، یك جامعه نسبتاً آرمانی ایجاد می شود. در غیر این صورت جامعه از اهداف متعالی اسلامی و انسانی خود فاصله خواهد گرفت.

     حجت الاسلام والمسلمین دكتر سید سجاد ایزدهی در گفت و گو با خبرنگار درباره نسبت اخلاق و سیاست توضیح داد: اخلاق غایت و هدف سیاست است یعنی سیاست به عنوان ابزاری برای تدبیر امور جامعه باید غایت مدار باشد كه معمولاً در نظام های ارزش مداری چون نظام اسلامی این سیاست برپایه اخلاق استوار می شود.

     وی با تاكید بر اینكه جدایی سیاست از اهداف اصلی خود، عامل متعالی نشدن و گرایش به سمت فرومایگی و دنیوی شدن است، یادآور شد: هر نظام سیاسی به مجموعه ای ارزش های رفتاری، كرداری و عملی پایبند است. مبانی اخلاق در اسلام نیز شامل یك مجموعه ارزش های برتر از سایر نظام ها است، برخی از این ارزش های اخلاقی نظیر برابری در مواجهه قانون، شایسته سالاری، رافت، عدالت، امنیت و نظارت بر فعالیت حاكمان می شود كه سایر نظام ها چون سوسیالیستی و لیبرالی به برخی از این مسائل پایبند نیستند. برای نمونه در نظام های غربی مساوات امر مهمی است كه مساوات در اسلام در قالب عدالت معنا پیدا كرده است.

     وی در پاسخ به این سوال كه آیا دانش اخلاق سیاسی در كشور موردتوجه قرار گرفته است؟ یادآور شد: این دانش به صورت گرایشی بین رشته ای در حوزه اخلاق و سیاست در دانشگاه ها ایجاد شده كه شامل بازسازی مجموعه ای دستورالعمل خاص در راستای اهداف اخلاقی به گونه ای متفاوت از سیاست های منفعت طلب و دنیوی غرب است.

     مدیرگروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی علت بی اخلاقی در برخی حوزه های سیاست را عملكردهای سیاسیون جامعه تعبیركرد و اظهار داشت: هنگامی كه اخلاق درجامعه ای رعایت نشود، نتیجه منطقی آن پدیدار شدن رویكرد غیراخلاقی یا بداخلاقی است. امام خمینی (ره) می فرمودند كه اگر همه پیامبران با یكدیگر جمع می شدند، دعوا نمی كردند و هریك براساس خط و مشی الهی و مشترك فعالیت می كرد، زمانی كه ملاحظه می كنیم سیاسیون با هم دعوا می كنند، واضح است كه اهداف دیگر جمعی نیست و هر گروه یا شخص براساس خط و مشی شخصی خود گام برمی دارد. اگر آموزه های اخلاقی اسلامی در جامعه براساس تسامح و تساهل پیاده نشود نه تنها مبانی اخلاقی در جامعه عملیاتی نشده بلكه بی اخلاقی و بداخلاقی جامعه را فراگرفته و آن جامعه از اتوپیا و مدینه فاضله فاصله می گیرد.

     وی در پاسخ به این سوال كه امام خمینی (ره) چه رویكردی درحوزه اخلاق در سیاست مدنظر قرار داده است، توضیح داد: با توجه به اینكه امام خمینی (ره) به چند دانش تسلط داشت و براساس دانش خود عمل می كرد، پیش از ورود به عرصه فقه، در حوزه اخلاق كتاب نگاشت و پس از تسلط در مباحث اخلاقی به عرصه های فقه، احكام، شریعت و ولایت فقیه وارد شد، بنابراین بنیانگذار جمهوری اسلامی پیش از آنكه سیاستمدار باشد، اخلاق مدار براساس مبانی اخلاقی اسلام بود. وی هیچ زمان خلف وعده نكرد و حتی به قطعنامه های سیاسی مصوب شده پیش از خود نیز پایبند بود.

     دكتر ایزدهی با تاكید براینكه عمده پیروزی امام خمینی و موفقیت شان در عرصه اجتماعی به گونه ای با اخلاق مداری مرتبط بود، اظهار كرد: رویكرد امام خمینی(ره) در عرصه سیاست براساس اخلاق تنظیم می شد، وی به حكومت شایستگان اعتقاد داشت و معتقد بود كه ولی فقیه باید با عدالت رفتار كرده و وی‍ژگی ها و اوصاف خاصی داشته باشد بنابراین این گونه رویكرد در جامعه امام خمینی(ره) را جاودانه ساخت.

 

به نقل از: روزنامه ایران، شماره 5087 به تاریخ 6/3/91، صفحه 12 (دین و اندیشه)

 



نوع مطلب : اندیشه  اخلاق 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

فتوای رهبری درباره حرمت تولید و استفاده از سلاح هسته‌ای تغییرناپذیر است

تاریخ:جمعه 29 اردیبهشت 1391-01:03 ق.ظ

نشست علمی مبانی فتوای رهبری درباره حرمت ساخت سلاح هسته‌ای



خبرگزاری رسا ـ مدیرگروه علوم سیاسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با تاکید بر اینکه فتوای مقام معظم رهبری مبنی بر حرمت تولید و بکارگیری سلاح های هسته ای ناشی از مبانی صریح پذیرفته شده اسلامی است، این فتوا را با حکم حکومتی متفاوت دانست.


به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام سیدسجاد ایزدهی، مدیرگروه علوم سیاسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست علمی بررسی مبانی فتوای مقام معظم رهبری درباره حرمت ساخت و استفاده از سلاح هسته‌ای که عصر امروز از سوی خبرگزاری رسا برگزار شد، با قدردانی از ابتکار خبرگزاری رسا در برگزاری این نشست علمی گفت: مبانی فتوای رهبری بیش از آن که سیاسی و تابع زمان، مکان و مصلحت و بر اساس تقیه باشد ناشی از مبانی صریح پذیرفته شده اسلامی است و کسی نباید در این شک و توهم کند.

حرمت تولید و استفاده از سلاح هسته‌ای از مبانی صریح فقهی به دست می آید

وی با بیان اینکه مبانی فقهی ما اقتضای حرمت استفاده از سلاح هسته ای را دارد، ابرازداشت: هر کس که گوشه ای غیرت، اخلاق و عدالت داشته باشد نمی تواند حکم به جواز استفاده از سلاح های اتمی و کشتار جمعی بدهد.

استاد حوزه و دانشگاه موضوع شناسی را در این مساله بسیار مهم و دخیل دانست و با بیان اینکه اسلام در مساله جنگ بر اخلاق محوری تاکید فراوان کرده است، یادآورشد: منطق اسلام حکم نمی‌کند که در برابر دشمن مجهز، خود را تجهیز نکنیم، آنچه در اسلام منع شده استفاده از سلاح های کشتار جمعی است.

حجت‌الاسلام ایزدهی تاکید کرد: آنچه در نفی سلاح های هسته ای دخیل است، شامل سلاح‌های هسته ای، میکروبی و شیمیایی است و اگر انسان موضوع را بشناسد به این حکم خواهد رسید که استفاده از سلاح های اتمی حرام است.

هیچ توجیه عقلی و شرعی برای تولید سلاح هسته ای وجود ندارد

وی با طرح این سؤال که آیا بررسی مبانی فقهی حکم تحریم سلاح های کشتار جمعی مقوله ای شرعی یا عقلی است، گفت: در پاسخ باید تصریح کنیم گرچه عقل حکم به ناپسندی آن می کند، اما با این توجیه که چون دشمن ما دارد پس ما نیز باید این سلاح را داشته باشیم، نمی‌توان وجه شرعی برای آن پیدا کرد. همان گونه که در برخورد با اسرا باید به آموزه های دینی توجه داشته باشیم و نباید با این توجیه که با اسرای ما بدرفتاری شده، با اسرای دشمن بدرفتاری کنیم.

مدیر گروه سیاسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه موضوع تولید و استفاده از سلاح های اتمی را از مسائل مستحدثه ندانست و خاطرنشان کرد: این مساله گرچه بحث جدیدی است، اما موارد مشابه آن را می توان در فقه پیدا کرد که از جمله می توان به القا و قرار دادن سم در فضا، غذا و آب کفار اشاره کرد.

وی افزود: فتوای مقام معظم رهبری حکم جدیدی نیست و گذشته آن به فتوای سایر فقها برمی‌گردد و هر فقیهی با این موضوع مواجه شود این حکم را خواهد داد.

استاد حوزه علمیه افزود: در منطق غرب در جنگ، هدف وسیله را توجیه می کند، اما دین اسلام معتقد به این نیست که از وسیله ای بتوان برای رسیدن به هدف استفاده کرد. در اسلام با هر روش و منطقی نمی توان به هدف رسید و غلبه بر دشمن در جنگ با هر وسیله ای درست نیست.

حجت‌الاسلام ایزدهی با بیان اینکه اسلام قصاص را برای حیات قرار داده است، گفت: فلسفه قصاص حیات بشر است و تعابیر قرآن و روایات در این باره بسیار دقیق است. منطقی که حتی برای حیوانات و نباتات حرمت قائل می شود امکان ندارد حکم کند که انسان سلاحی درست کند که همه چیز را به نابودی می کشاند و حتی نسل های بعدی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.

حرمت تولید سلاح هسته ای حکم حکومتی نیست که با مصلحت تغییر کند

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه بین فتوای رهبری مبنی بر حرمت تولید و استفاده از سلاح‌های هسته ای با حکم حکومتی تفاوت وجود دارد، اظهار داشت: ایشان بر اساس ادله موجود شریعت این حکم را بیان کرده‌اند و این یک حکم حکومتی نیست، از این رو محدود به زمان و مکان نیست بلکه از اصول مسلم اسلام است و شرایط زمان و مکان نمی‌تواند آن را تغییر دهد.

وی سلاح های هسته ای را عامل اقتدار کشورها ندانست و گفت: امروز جهانیان، کشورهایی که به بمب اتم دست یافته اند را تقبیح می کنند و سمبل قدرت ما مسلمانان بر دو عنصر ایمان و دانش استوار و تمام افتخار آفرینی ما نیز در سایه این دو عنصر به دست آمده است.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه ما نیازی به بمب اتم نداریم، تصریح کرد: بمب اتم ما بسیجیان هستند که اندیشه ها و تفکر انقلاب اسلامی را با رفتار مناسب خود به دیگر کشورها صادر می کنند.

وی با بیان اینکه فتوای مقام معظم رهبری فتوایی در راستای فتوای فقهای شیعه و علمای سلف و یک حکم فقهی و مبتنی بر اصول مسلم دینی است، ابرازداشت: این دیدگاه فقهی رهبری حکم حکومتی و ثانوی نیست که دائر مدار مصالح باشد و با آمدن مصلحت اقوی تغییر کند. مبانی ما اقتضا می کند با وسلیه ای به جنگ دشمن برویم که اخلاقی و مبتنی بر عدالت باشد.
 
گفتنی است،‌گزارش مشروح این نشست بزودی از سوی خبرگزاری رسا منتشر می شود./924/پ202/ع
27/2/1391



نوع مطلب : فقه  اندیشه سیاسی  اخلاق 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

صله رحم و تاخیر در اجل!

تاریخ:سه شنبه 12 اردیبهشت 1391-07:21 ب.ظ

حجت‌الاسلام والمسلمین «سید سجاد ایزدهی» عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه فارس در ارتباط با جایگاه صله رحم در آیات و روایات اظهار داشت: یکی از مباحث جدی در آیات و احادیث اسلامی موضوع صله رحم است.

وی با اشاره به سخنی از حضرت رسول(ص) گفت: پیامبر(ص) می‌فرمایند: بهترین مردم کسی است که بیشتر از دیگران به خویشاوندان خویش سر می‌زند ضمن اینکه سریع‌ترین خیرها در صله رحم نهفته است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: با توجه به اینکه جنبه معنوی، اخلاقی و عاطفی در میان مردم ایران بر سایر موارد غلبه دارد لذا به همین دلیل آنها مناسبت‌ها را بهانه‌ای قرار می‌دهند تا به وسیله رفت و آمد و بازدید از اقوام از فشارهای اجتماع بر زندگی خویش بکاهند.

ایزدهی به بیان آثار این سنت حسنه پرداخت و عنوان کرد: صله رحم جدای از اینکه انسان را به لحاظ روحی و عاطفی سبک و با نشاط می‌کند آثار دیگری نیز دارد که از آن جمله می‌توان به توسعه اموال و دارایی، دور شدن بلاها از انسان، آسانی حساب روز قیامت، تاخیر  در اجل، زیبایی اخلاق و پاکی نفس‌ها اشاره کرد.

وی یادآور شد: اینگونه نیست که خداوند متعال فوائد و آثار صله رحم را تعبدا فقط برای شخص صله رحم کننده قرار دهد بلکه آثار تکوینی صله رحم به خودی خود برای هر فردی که این عمل را انجام  دهد به وجود می‌آید. از این رو هر چند این شخص، فرد معتقد و مؤمنی نباشد اما به محض رفت و آمد و برقراری ارتباط اثرات صله رحم نیز شامل حال او خواهد شد.

ایزدهی خاطرنشان کرد: در اهمیت صله رحم همین بس که حضرت رسول(ص) می‌فرمایند: هر کس یک چیز را برای من ضمانت کند من چهار چیز را برای او ضمانت خواهم کرد؛ هر فردی که خود را ملزم به انجام صله رحم کند طبیعتا خانواده و اهلش او را دوست داشته، بر رزق و عمر او افزوده خواهد شد و خداوند متعال نیز او را در بهشت خویش جای خواهد داد.

8/1/1391



نوع مطلب : مناسبت ها  اخلاق  اندیشه 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

تبلیغ بستر رشد و ترویج معارف دینی

تاریخ:چهارشنبه 17 اسفند 1390-12:40 ب.ظ

بررسی تحول در عرصه تبلیغ بعد از انقلاب اسلامی در گفتگو با دکتر ایزدهی؛


روزنامه قدس، 14 آذر 1389
* سید جواد میرخلیلی

نزدیک شدن به ایام تبلیغی ماه محرم باعث شد تا گفتگویی را با حجةالاسلام والمسلمین سید سجاد ایزدهی، استادیار پژوهشگاه





فرهنگ و اندیشه اسلامی در خصوص تحول در یکی از مهمترین کارویژه های روحانیت در بعد از انقلاب اسلامی، یعنی تبلیغ انجام دهیم. لازم به ذکر است که وی علاوه بر نگارش مقالات متعدد در نشریات علمی کشور، صاحب تألیفات متعددی در حوزه فقه سیاسی نیز می باشد که از جمله آنها می توان به کتاب نظارت بر قدرت در فقه سیاسی اشاره کرد که تاکنون در جشنواره ها و همایش های متعدد کشوری صاحب عنوان شده است. همچنین دکتر ایزدهی در حال حاضر عضو گروه فقه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نیز هست.

نهاد اجتماعی تأثیرگذار در جامعه دینی






سازمان روحانیت به عنوان نهادی اجتماعی و تأثیرگذار در جامعه دینی، بخصوص در جامعه شیعی ایران، از جایگاه والایی برخوردار بوده و از دیرباز، کارویژه هایی را در راستای توسعه دینداری، تبیین و ترویج شریعت و پاسخگویی به مشکلات دینی جامعه مؤمنان بر عهده داشته است. کارکرد این نهاد که نه از سر دغدغه صنفی یا شغلی، بلکه در راستای اهداف دینی، متصدی سامان یافتگی دین در گستره امور فردی و اجتماعی جامعه بوده و هست، مرهون دلباختگی افرادی در داخل این نهاد به مبانی و آموزه های شریعت و توسعه و ترویج فرهنگ دینداری در جامعه و دفاع از کیان دین اسلام و مذهب شیعه است.
دکتر سید سجاد ایزدهی در این رابطه می گوید: عالمان شیعی که از یک سو، تبیین کنندگان و مروجان مذهب شیعه بوده و از سوی دیگر در زمره مدافعان حریمِ آن از شر مهاجمان فرهنگ بیگانه و بدعت گزاران و خرافه پرستان، محسوب می شوند، در طول تاریخ و در ذیل حاکمیت حاکمان جائر، ضمن حفظ استقلال فکری، عملی و اقتصادی ، کارویژه هایی را برای خویش و در راستای تحقق اهداف دین اسلام و مذهب شیعه رقم زدند که یکی از مهمترین این کارویژه ها، تبلیغ آموزه های دین و شریعت است.
وی در ادامه می افزاید: توسعه و تعمیق فرهنگ دینداری و گسترش دامنه دینداران، از اساسی ترین اهدافی است که در دین اسلام و بنا بر اصل دعوت، مورد تأکید قرار گرفته و نهاد روحانیت، بدین جهت، خویش را موظف به تبلیغ آموزه های دین و شریعت در میان مردم می داند.
این پژوهشگر و محقق حوزوی اظهار می دارد: اگرچه این کارویژه ها، همواره و در طول حیات شیعه، در ذیل نهاد روحانیت جای داشته و حوزه های علمیه و در رأس آنها، مراجع تقلید، به عنوان نقطه ثقل این سازمان، سیاستگذاری، تصمیم گیری و هماهنگی های مورد نیاز، اداره مطلوب و به سامان جامعه شیعه، در راستای وصول به اهداف شریعت را عهده دار بوده اند؛ لکن با عنایت به اینکه نهاد روحانیت و حوزه های علمیه، تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، همواره در ذیل حاکمیت جور، به امور خود می پرداخت و به علل متفاوتی چون غلبه فضای تقیه، حداقلی بودن مذهب شیعه در جامعه، عدم رسمیت مذهب شیعه، قادر نبودند، از ظرفیتهای خویش به خوبی استفاده کرده و کارویژه های خویش را در سطح حداکثری به اجرا در آورند.
او ادامه می دهد: بر همین اساس این نهاد، همواره کارویژه های خویش را به مدیریت امور فردی مؤمنان، محدود کرده و به تعامل دو جانبه میان «مرجع تقلید- مقلد» بسنده می کرد و در این میان، گرچه در برخی از اوقات، حیثیت اجتماعی، مکلفان نیز مورد عنایت قرار می گرفت، اما کارکرد روحانیت و به صورت خاص، حوزه فقه و اجتهاد، به عنوان نماد روحانیت در عصر غیبت، عمدتاً بر امور فردی متمرکز بود.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح می کند: با پیروزی انقلاب اسلامی و حاکمیت نظریه ولایت فقیه به عنوان نظریه سیاسی شیعه در مدیریت جامعه در عصر غیبت بر ارکان نظام سیاسی، کارکردهای نهاد روحانیت، از تحول عمیق، کمی و کیفی بسیار برخوردار شد.

تحول در سطح انتظارات از حوزه و روحانیت

دکتر ایزدهی با اشاره به پیروزی انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر سطح انتظارات از روحانیت می گوید: پیروزی انقلاب اسلامی باعث شد، در حالی که سطح انتظار از عالمان و حوزه علمیه شیعه، در گذشته پاسخگویی به نیازهای جامعه محدود مؤمنان بود، این نیازها به محدوده جغرافیایی وسیع و نیازمندیهای همه جانبه شؤون اداره کشور ایران و روابط آن با سایر کشورها توسعه یافت.
او می افزاید: طبیعی است سطح انتظارات جدید، گستره مخاطبان متنوع، جایگاه نوین حوزه علمیه و روحانیت به عنوان صاحبان انقلاب و ظرفیتهای وسیعی که در سایه انقلاب به جهت کارکرد روحانیت ایجاد شد، مستلزم تحولات جدی در نهاد روحانیت و حوزه علمیه به عنوان پشتوانه فکری، مذهبی و اعتقادی بود و در حالی که برخی از این تحولات، زاییده تشکیل اصل نظام اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه و گستره کمی، کیفی سطح انتظارات بود، بسیاری از این تحولات، مرهون عنایت و تدبیر ولی فقیه و رهبر نظام اسلامی است که به عنوان فردی روحانی و فقیه، از حوزه علمیه برخاسته و جامعه را مطابق آموزه ها و اهداف شریعت، راهبری می کند.
حجةالاسلام ایزدهی ادامه می دهد: تبلیغ آموزه های دین و شریعت که از آغاز به عنوان کارکرد اساسی سازمان روحانیت، تلقی می شد؛ از سالیان دور مورد عنایت روحانیت قرار داشته و آنان ضمن اینکه آموزه های شریعت برای معتقدان به مذهب را مد نظر خویش قرار داده بودند انجام صحیح مسایل شریعت و مناسک مذهب را نیز مد نظر داشتند.
او تأکید می کند: این امر علاوه بر اینکه بر توسعه و عمق دینداری جامعه دیندار، می افزود، هویت آنان را در برابر مذاهب و ادیان دیگر حفظ می کرد و استقلال فرهنگی، هویتی آنان را در زمان حاکمیت حاکمان جائر، تضمین می کرد. همچنین جلب نوآیینان به دین اسلام و استبصار غیرشیعیان، می توانست بخشی از کارکرد تبلیغی آنان محسوب شود.

تحول در مقوله تبلیغ بعد از انقلاب اسلامی

به گفته عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مقوله تبلیغ دین اسلام و مذهب شیعه که در سالهای قبل از تأسیس نظام سیاسی مبتنی بر ولایت فقیه، به صورت فردی و در منطقه جغرافیایی محدود و بنا بر دغدغه های دینی روحانیت صورت می پذیرفت، در سالهای پس از انقلاب، پای را از مناطق تبلیغی سابق فراتر گذاشته، طیف متنوعی از مخاطبان را تحت پوشش قرار داد.
دکتر ایزدهی در این رابطه می گوید: این مخاطبان جدید در مناطقی چون دانشگاهها، ارتش و سپاه واجد اعضایی عمدتاً جوان و جویای معارف اسلام ناب بودند و حضورشان در مجامع مذهبی، کم رنگ تر می نمود، از این رو در سایه حضور روحانیت و تعامل با این افراد، ضمن اینکه تبیین هویت مذهب شیعه، گستره وسیع تری یافت، بسیاری از مبانی انقلاب نیز تبیین شده و از بسیاری شبهه ها، ابهام زدایی صورت گرفت بلکه در سایه تخصصی شدن دانش ها در سازمان روحانیت، تبلیغ در بسیاری از این سازمانها و نهادها، حیثیت تخصصی یافته؛ به عنوان نمونه مباحث تحت عنوان نظام سیاسی اسلام، مهدویت یا مباحث کلام جدید، به بحث گذاشته شده است.

تبلیغ در عرصه بین الملل

استاد حوزه و دانشگاه در رابطه با تبلیغ دین در عرصه بین الملل تصریح می کند: آنچه افزون بر توسعه سطح مخاطبان در داخل کشور می تواند در عرصه تبلیغ مورد توجه قرار گیرد، این است که در سایه صدور انقلاب، مبلغان، پای از منطقه جغرافیایی محدود کشور ایران، فراتر گذاشته و بسیاری از کشورهای جهان را تحت پوشش قرار دادند. این امر از دو سو مورد توجه قرار می گرفت. از یک سو، مسلمانان و شیعیان سایر کشورها برای حفظ هویت خویش نیازمند رفع شبهات دینی بودند و از طرف دیگر، تبلیغ به جهت دعوت افراد غیرمسلمان به اسلام و غیرشیعه به آموزه های این مذهب، امری مورد تأکید بوده است.
وی می افزاید: بر خلاف سالیان قبل از انقلاب که تبلیغ برای افراد خارج از کشور، متصدی نداشته بلکه با موانع جدی مواجه بوده است، این قضیه در زمان حاکمیت نظام اسلامی به صورت عملیاتی درآمد.
ایزدهی اظهار می دارد: طبیعی است با توجه به اینکه تبلیغ آموزه های شریعت، برای افراد غیر همزبان، مستلزم فراگیری زبان آنهاست، نهادها و آموزشگاه هایی جهت آموزش زبان خارجی و البته، آموزش تخصصی تبلیغ در آن جوامع، ایجاد شد تا به این فرایند کمک رساند.
وی ادامه می دهد: توسعه کمی و کیفی تبلیغ دین در سالهای اخیر و کارکردهای دیگری که برای تبلیغ در این سالها ایجاد شده است، جز با تأسیس نظام اسلامی در قالب نظریه ولایت فقیه تحقق خارجی نداشت.



نوع مطلب : مناسبت ها  اخلاق  اندیشه 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




Admin Logo
themebox Logo