تبلیغات
فقه سیاسی - مطالب امام خمینی

فقه را باید در زندگی مردم عملیاتی کرد

تاریخ:دوشنبه 29 خرداد 1391-09:04 ب.ظ



امروز با ...
فقه حكومتی امام خمینی (ره)
حجت‌الاسلام دكتر سیدسجاد ایزدهی

مدیر گروه علوم سیاسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی چند سالی است كه در حوزه نگارش مقاله و كتاب درباره امام خمینی (ره) فعال است، وی كه هم اكنون عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ نیز هست، كتاب «فقه سیاسی امام خمینی (ره)»،‌ «نظارت بر قدرت در فقه سیاسی» و «مبانی فقهی نظارت بر قدرت از دیدگاه امام خمینی (ره)» را به نگارش درآورده است.حجت‌الاسلام سیدسجاد ایزدهی در توضیح فقه حكومتی امام خمینی (ره) به تعبیر مقام معظم رهبری به خبرنگار گفت: حضرت امام خمینی (ره) مهمترین بعد فقهی را عملیاتی شدن آن در تك تك جریانات زندگی مردم برای نمونه در بخش مالیات‌ دهی، جنگ، جهاد، و سایر مسائل زندگی شخصی افراد می‌داند و معتقد است كه فقه اسلامی در بستر نظام سیاسی جلوه‌گر می‌شود. هنر امام خمینی (ره) این است كه به همه مسائل جنبه شرعی بخشیده و معتقد است كه بحث كارآمدی به تمام مبانی اسلامی افزوده می‌شود.
این مدرس دروس عالی حوزه درباره اهمیت كارآمدی مباحث فقه حكومتی در نظر امام خمینی (ره) یادآور می‌شود: به تعبیر حضرت امام اگر نتوان مسائل حكومتی را عملیاتی ساخت و وارد زندگی دینی و دنیایی مردم كرد، ناخودآگاه كارآمدی حكومت از دست می‌رود، بنابراین كارآمدی لوازمی دارد كه از جمله مسائل مهم قابل توجه در آن، بحث زمان و مكان است. برای نمونه برخی احكام در دوره‌های زمانی چون جنگ كارآمدی دارند و در برخی زمان‌های دیگر ممكن است مجاز شمرده نشوند، نكته دیگر مورد تأكید امام خمینی در بحث فقهی حكومت، مصلحت است، البته مصلحت همیشه در فقه شیعه مورد توجه بوده اما زمانی كه احكام در شرف قانون شدن هستند، این احكام باید براساس مصلحت فراگیر جامعه مورد توجه قرار گیرند، بنابراین در این نقطه است كه امام خمینی (ره) به مصلحت نظام توجه نشان می‌دهند و ممكن است به صورت موقت حكمی را كنار گذاشته و رد كنند و تأكید امام خمینی (ره) نیز در توجه به مصلحت به شورای نگهبان است.حجت‌الاسلام ایزدهی كتاب‌هایی چون «اندیشه سیاسی صاحب جواهر» و «اندیشه سیاسی ملااحمد نراقی» را نیز منتشر كرده است و اخیراً سه كتاب جدیدش در مسیر انتشار قرار دارد، وی درباره این كتاب‌ها توضیح می‌دهد: كتاب «مصلحت در فقه سیاسی شیعه» بزودی از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر می‌شود. علاوه براین، كتاب دیگری درباره مبانی فقهی قطع و پیوند اعضای بدن با عنوان «قطع و پیوند اعضای بدن» از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) و «نقد نگرش‌های حداقلی در فقه سیاسی» از پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بزودی منتشر خواهد شد.
روزنامه ایران 1391/3/24



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

امنیت و نظارت فراگیر از کارکردهای ولایت فقیه است

تاریخ:دوشنبه 29 خرداد 1391-08:52 ب.ظ

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه:
امنیت و نظارت فراگیر از کارکردهای ولایت فقیه است

خبرگزاری رسا ـ عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: امنیت و نظارت فراگیر از کارکردهای ولایت فقیه بوده و بر اساس نظریه امام خمینی(ره) نظارت برکارکردها، تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها از جمله کارکردهای نظارتی ولایت فقیه است.


به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام سیدسجاد ایزدهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ظهر امروز در نشست مبانی و کارکردهای ولایت فقیه که تالار معرفت پژوهشگاه علوم و اندیشه اسلامی برگزار شد، اظهار کرد: ولایت فقیه به معنای سرپرستی جامعه در مواردی است، اما در مبنا و موارد این سرپرستی اختلاف وجود دارد.

وی در ادامه افزود: در زمینه ولایت فقیه اگر ادله عقلی و روایی را کنار بزنیم و به سراغ روایات برویم ظرفیت اندکی در دسترس داریم.

حجت الاسلام ایزدهی اظهار داشت: امام خمینی(ره) برای اثبات ولایت فقیه، عقل را کافی می‌دانند و روایات را به عنوان شاهد و قرینه عقل به حساب می‌آورند.

وی با اشاره به اهمیت نظام ولایی خاطر نشان کرد: نظام سیاسی لازم است در قالب ولایت فقیه کارآمدی داشته باشد و اگر نتواند این کارآمدی را کسب کند، به شکست می‌انجامد.

حجت الاسلام ایزدهی یادآور شد: امنیت و نظارت فراگیر از کارکردهای ولایت فقیه بوده و بر اساس نظریه امام خمینی(ره) نظارت بر کارکردها، تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها از جمله کارکردهای نظارتی ولایت فقیه است.

وی با بیان اینکه حفظ نظام بر ما واجب است، گفت: سیاست‌های کلان در این نظام شرعی بوده و احکام آن ناظر به احکام پیامبر اکرم(ص) است.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

طنین پیام انقلاب در گوش دنیا!

تاریخ:دوشنبه 28 فروردین 1391-11:20 ب.ظ

عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی با اشاره به ابعاد " فطری،‌ انسانی و اسلامی" پیام انقلاب اسلامی ایران به ملت‌های دنیا گفت: اگرچه موانع زیادی بر سر راه انقلاب اسلامی ایران قرار داده شده، اما عملا راه نفوذ را در دل‌ها باز کرده و ملت‌ها به آن باور پیدا کرده‌اند.

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی در گفت‌وگو با خبرنگار دین و معارف اسلامی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با تحلیلی از ابعاد پیام‌های انقلاب اسلامی به ملت‌های دنیا و وجوه مشترک بیداری اسلامی با آن، افزود: اصولا پیام‌ها در یک فضای محدودی شکل می‌گیرد و تاثیرگذاری محدودی دارند. به عنوان مثال وقتی پیامبر (ص) انقلاب خود را در فضای محدود شهر مکه و مدینه شروع کرد، این پیام به افراد محدودی رسید اما پس از مدتی فراگیر شد و نه تنها شبه جزیره عربستان، بلکه یک سوم جهان را در بر گرفت که نشان دهنده قابلیت فرا مکانی و فرا زمانی پیام انقلاب پیامبر (ص) است.

وی خاطر نشان کرد: انقلاب اسلامی ایران نیز که در حدود 30 سال پیش پیام جدیدی را در جهانی که دو قطب کمونیسم و کاپیتالیسم حاکم بودند به جهان عرضه کرد، در نوع خود بی‌ بدیل بود، لذا نظام‌های غربی و شرقی سعی کردند این پیام رشد و توسعه نیابد و در این راستا موانع جدی همچون جنگ تحمیلی، جنگ نرم و محاصره اقتصادی و مواردی از این قبیل ایجاد کردند.

عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی با اشاره به اینکه پیامی که در انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) تولید شد، مبتنی بر آموزه‌های دین و شریعت بود و با فطرت انسان‌ها سازگاری داشت، گفت: این پیام پس از مدتی عملا فراگیر شد و بسیاری از ملت‌ها آن را اخذ کردند و سرلوحه کار خود قرار دادند.

ایزدهی با تقسیم پیام‌های انقلاب اسلامی در سه سطح انسانی، فطری و اسلامی، گفت: پیام فطری انقلاب اسلامی به ملت‌ها عملا کشورهای کمونیستی را تحت‌الشعاع قرار داد و معنویت و دین را به آنها عرضه کرد به طوری که پس از مدتی کشورهای کمونیستی تحت تاثیر مذهبی قرار گرفتند و شاید بتوان گفت به تاسی از همین فضا جهانی که در آن زمان مادی‌گرا بود عملا وارد فضای معنویت و مذهب شد و کشورها تاثیر آن را باور کردند و مجبور شدند مجددا در همین فضا بازی کنند.

وی ادامه داد: بر این اساس که این گفتمان، گفتمان غالبی شد حتی در نزاع‌هایی که صورت می‌گیرد، غربی‌ها مجبور می‌شوند با گفتمان غالب مذهب و معنویت با نظام اسلامی برخورد کنند و فضای دینداری و مذهب صبغه‌ غالبی پیدا کرد لذا این بعد فطری پیام انقلاب اسلامی بود.

مدیر گروه سیاست پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی خاطر نشان کرد: بعد دیگر پیام انقلاب اسلامی، بعد انسانی آن است که مولفه‌هایی همچون عدالت را در بر می‌گیرد یعنی در زمانی که در کشورهای جهان بحث از عدالت جدی نبود و بیشتر مباحث مادی‌گرایی در کشورهای غربی و کمونیستی مطرح بود، ندای عدالت‌طلبی و اعتماد به اقشار ضعیف از سوی امام راحل، یک بعد انسانی ایجاد کرد که پس از مدت‌ها در کشورهای غربی جلوه‌گر شد و داعیه‌های صلح‌گرایی،‌ عدالت‌گرایی، ضد جنگ و ضد سرمایه‌گذاری در آنها شکل گرفت.

ایزدهی با اشاره به بعد اسلامی پیام انقلاب اسلامی به ملت‌های دنیا به ویژه ملت‌های مسلمان افزود: انقلاب اسلامی معنویت را در دستور کار خود قرار داد و بر همین اساس توجه به اسلام و شریعت جدی شد و بسیاری از خودباوری‌های جدی در بین مسلمانان ایجاد گردید که در کشورهایی همچون مصر، لبنان، فلسطین و ... اگرچه حس ناسیونالیستی غالب بود اما پس از مدتی رویکردشان تغییر یافت و گفتمان غالب‌شان اسلام شد و موتور محرک‌شان برای مبارزه به اسلام تغییر پیدا کرد.

وی با بیان اینکه این بعد پیام انقلاب اسلامی در بسیاری از کشورهای اسلامی جا باز کرده و پس از مدت 30 سال آنها نیز این گفتمان را باور کرده و بر اساس آن حرکت می‌کنند، تصریح کرد: امروز انقلاب اسلامی به عنوان موجی که در یک منطقه خاص صورت گرفته، دایره خود را وسیع کرده و به عرصه‌های مختلفی از زندگی مادی و معنوی ملت‌های دنیا تسری پیدا کرده است که امروزه بحث بیداری اسلامی است و به تبع آن، بیداری انسانی در کشورهای غربی زاییده همین تاثیرگذاری پیام انقلاب اسلامی است که ادامه پیدا خواهد کرد.

عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی ادامه داد: منطق این حرکت‌ها، منطق فطری است که ریشه در آرمان‌های بشری دارد به طوری که اگر پیامبر(ص) اوایل بعثت همین منطق را عرضه کردند و مخالفان ایشان از اقشار طبقات مرفه بودند پس از مدتی با برداشته شدن موانع، این حرف به گوش دیگران رسید و بسیاری از آن ملت‌ها با اشتیاق پیام‌های انقلاب پیامبر(ص) را درک و باور کردند.

ایزدهی با تاکید بر اینکه اگرچه موانع زیادی بر سر راه انقلاب اسلامی قرار داده شده، اما عملا راه نفوذ را در دل‌ها باز کرده و ملت‌ها به آن باور پیدا کرده‌اند، گفت: امروزه در کشورهایی همچون مصر، تونس، لیبی و ... این قضیه کاملا مشهود و جدی است که بسیاری از آرمان‌های انقلاب اسلامی برای آنها شعار و سرلوحه کارشان شده است.

وی در عین حال یادآور شد: نباید انتظارداشت که در هر کشوری دقیقا خصوصیات و ویژگی‌های انقلاب اسلامی با همان ویژگی‌هایی که در کشور ما بوده منتشر شود زیرا هر کشور متناسب با نیازها و آرمان‌های خود بهره‌ای از این انقلاب می‌برد لذا ممکن است در کشورهای غربی این بیداری، شکل انسانی، بعد عدالت‌محوری، شایسته‌سالاری و تحقق عدالت سیاسی و اجتماعی به خود گیرد.

این استاد و پژوهشگر مسائل سیاسی اضافه کرد: از سوی دیگر نیز ممکن است این بیداری در کشورهای شرقی بعد مذهب، معنویت و آرمان‌های فکری به خود بگیرد و در کشورهای اسلامی متناسب با آن و با حجم بیشتری صورت گیرد؛ هرچند در برخی کشورهای اسلامی، شیعه غالب نباشد و بعد ولایت فقیه به معنایی که ما قبول داریم وجود نداشته باشد، اما مردم‌سالاری دینی به ولایت فقیه محصور نمی‌شود و در هر کشور قوم و ملتی می‌تواند بومی شود یعنی مردم‌سالاری می‌تواند در عین شایسته‌سالاری و معیارهای اسلامی باشد.

ایزدهی با بیان اینکه امروزه الگوی بدیل کشورهای اسلامی برای تحقق آرمان‌های خود بحث مردم‌سالاری دینی متناسب با شرایط بومی خودشان است، گفت: اگرچه آنها رهبری امام (ره) و آرمان‌خواهی مهدوی و آرمان کربلا را ندارند، اما در عین حال بسیاری از این آرمان‌ها فطری و برای آنها قابل استفاده و درک است.

وی با بیان اینکه هر چه این ارزش‌ها بیشتر جلو برود، بومی‌تر خواهد شد، اما اهداف و مبانی آن تابع جغرافیای بومی آن کشور خواهد بود، تصریح کرد: اگر کشورهای اسلامی در این مسیر حرکت کنند، در کشورهای دیگر نیز خواه یا ناخواه این حرکت ایجاد خواهد شد و این به منزله‌ی ضرب‌المثلی است که در جهان عرب می‌گویند اگر نسخه‌ای در کشور مصر نوشته شود این نسخه در جهان عرب منتشر می‌شود و قابل استفاده برای همه خواهد بود. لذا اگر مردم شاخه آفریقا این هنر را داشتند که حاکمان مستبد را از خود دور کردند، خواه یا ناخواه این فضا در سایر کشورها نیز ایجاد خواهد شد و فضای مردم‌سالاری در آنجا نیز گسترده خواهد شد.

عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی افزود: این حرکت‌ها آغاز راه است و باید کارآمدی خود را نشان دهند تا بتوانند الگوی عملی باشند و دیگران را به این سمت سوق دهند. اگرچه ساختار جمعیتی و گونه‌های متعدد دینی و مذهبی در این کشورها متفاوت است و می‌تواند به عنوان چالش مطرح باشد اما در عین حال الگوی جدی به نام انقلاب اسلامی پیش‌روی آنها قرار دارد که می‌تواند از آن الگو بهره‌برداری کنند که در این صورت مشکل کمتری خواهند داشت.

ایزدهی اضافه کرد: طبیعی است که در این بستر الگوی ترکیه برای آنها جذابیت نخواهد داشت به طوری که وقتی نخست‌وزیر ترکیه الگوی این کشور را برای حرکت‌های مردم کشورهای عربی ارائه کرد، اخوان‌المسلمین آن را برنتابیدند و اعلام کردند الگوی ما الگوی اسلامی است و بسیاری از ملت‌ها تابع چنین الگویی هستند.

وی همچنین مقاومت کشورهای استکباری و توطئه‌های آنها، تحت‌الشعاع قرار گرفتن کارآمدی نظام، وجود گونه‌های مذهبی و همچنین ساختارهای متفاوت داخلی این کشورها را از جمله چالش‌های خیزش‌های اخیر عنوان کرد.

عضو هیات علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی با بیان اینکه اگر مردم این کشورها بصیرت و صبرشان را به کار گیرند، بر این چالش‌ها غلبه خواهند کرد و به پیروزی خواهند رسید، گفت: در چنین صورتی آرمان‌شهر مردم کشورهای عربی متناسب با شرایط بومی کشورشان محقق خواهد شد که این شرایط جهان را به سمت الگوی مطلوب که آماده شدن برای حکومت مهدوی است هدایت خواهد کرد.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

گسترش «فقه سیاسی» از حوزه به جامعه، هنر امام(ره) بود

تاریخ:شنبه 20 اسفند 1390-11:48 ق.ظ

روزنامه قدس ، چهارده آبان هزار و سیصد و نود:

اصحاب فقه به احکام فردی اکتفا نکنند
نگاه حداکثری امام خمینی(ره) به فقه موجب شد تا فقه به مرحله تکامل خود گام بردارد. فقه در نظر امام خمینی(ره) توانایی اداره جامعه را دارد که این نگاه موجب تحول عمیق در علوم اسلامی و انسانی شد. دیدگاه فقه حداکثری سبب شد تا اندیشمندان اسلامی به سراغ منابع دینی بروند و سؤالات روز را به آن عرضه و جواب بگیرند. افق ترسیم شده از سوی امام خمینی(ره) موجب شد تا حرکتهای جدی در راه اسلامی شدن علوم انسانی برداشته شود. امام خمینی(ره) با طرح یک نظام دینی، توجه دینداران و دانشمندان اسلامی را به اجتماع جلب کرد و با بیان اینکه هدف از اسلام، ایجاد حکومت است، نگاه کلانی را به محققان دینی منتقل کرد. حجة الاسلام دکتر سید سجاد ایزدهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در خصوص علت توجه امام خمینی(ره) به فقه حداکثری می گوید: «امام خمینی به مثابه فقیهی که مبارزه با رژیم شاه و رهبری انقلاب اسلامی را در سایه دیدگاه فقه حداکثری و دخالت فقه در جمیع شؤون زندگی انجام داده بود و سیره عملی ایشان، بر اعتقاد ایشان نسبت به فقه حداکثری، حکایت می کند، از نخستین روزهایی که دیدگاه خویش را در قالب کتب عرضه کرده بود، به این مسأله اهتمام داشته و در کتب اخلاقی خود، فقه را مشتمل بر اموری چون سیاست جامعه، و تنظیم امور جامعه دانسته اند».وی ادامه می دهد:« امام راحل(ره) در کتب خویش بر این قضیه صحه گذاشته و ضمن این که ماهیت احکام اسلام را به گونه ای معرفی می نمایند که در راستای رفع نیازهای کلان اداره جامعه و تشکیل دولت جعل شده است، جامعیت احکام اسلام را برای پاسخگویی به همه شوؤن و نیازمندی های انسانی مورد تأکید قرار داده اند».
دکتر ایزدهی تصریح می کند:«بر اساس دیدگاه امام، بر خلاف فقه فردی که تنها بخشی از نیازهای فردی و شخصی افراد را مورد عنایت قرار می دهد، فقه، علم به احکام دین بوده و احکام دین، گستره ای بسیار فراگیر دارد و همه زوایای زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی انسان را در بر می گیرد. بلکه ایشان ضمن این که جامعیت فقه شیعه نسبت به همه مسائل و تمام ادوار زندگی را مورد تأکید قرار می دهند».این استاد دانشگاه تاکید می کند: «جنبه های فردی فقه را در سایه مسائل عمده و حکومتی قرار داده و جنبه عملی فقه را در سایه حکومت معنای کرده است». عضو شورای علمی گروه فقه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی می افزاید: «حکومت، در نظر مجتهد واقعی، فلسفه علمی تمامی فقه در تمامی زوایای زندگی بشریت است.
حکومت نشان دهنده جنبه عملی فقه در برخورد با تمامی معضلات اجتماعی و سیاسی و نظامی و فرهنگی است، فقه، تئوری واقعی و کامل اداره انسان از گهواره تا گور است. مطابق این دیدگاه، منافع، مضار و مصلحت جمع بر فرد یا گروه خاص اولویت دارد و همه احکام در سایه مصالح جمعی معنا می یابند». به گفته دکتر ایزدهی، نگرش امام خمینی نسبت به فقه حداکثری به اداره جامعه محدود اسلامی منحصر نشده بلکه ایشان ضمن تذکر به شورای نگهبان، نگرش فقها در مورد فقه شیعه به گونه ای که برای رفع نیازهای اقتصادی، نظامی، اجتماعی و سیاسی جوامع آماده بوده و توانایی اداره جهان را نیز داشته باشد، را خواستار شدند. اکتفای اصحاب فقه، به بخش های خاصی از فقه فردی در زمان های گذشته، نه فقط به خاطر دور بودن فقه از عرصه حاکمیت و اداره جامعه بلکه بنا بر نظر امام خمینی، به خاطر تبلیغات سوئی بود که از سوی دشمنان دین عرضه شده و البته مورد باور بسیاری نیز قرار گرفته بود.



نوع مطلب : اندیشه  امام خمینی  فقه 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

فقه سیاسی امام خمینی(س) منتشر شد

تاریخ:پنجشنبه 11 اسفند 1390-10:56 ب.ظ

فقه سیاسی امام خمینی(س) به قلم حجت الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی توسط موسسه چاپ و نشر عروج منتشر شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، " فقه سیاسی امام خمینی(س)" به قلم حجت الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی با تیراژ هزار نسخه توسط موسسه چاپ و نشر عروج منتشر شد. این اثر پژوهشی که توسط دفتر قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) منتشر شده است مشتمل بر سه بخش کلیات، مبانی فقه سیاسی و مسائل فقه سیاسی است که هر یک از این بخش ها نیز سه فصل را شامل می شوند.

این اثر تحقیقی درصدد ارائه عمده ترین مبانی و مسائل فقه سیاسی از منظر امام خمینی است و سعی دارد که در رتبه نخست، مبانی و مبادی خاصی که به نوع فقه سیاسی ایشان منجر شده، ارائه کند و در مراحل بعد به بیان برخی از قواعد فقه سیاسی با عنایت به دیدگاه ایشان بپردازد.

موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)_ دفترقم به عنوان ناشر این اثر تحقیقی در مقدمه خود آورده است: در میان علمای گذشته، فقه بر دو گونه بود: فقه اکبر و فقه اصغر. فقه اکبر، همان معرفت و بصیرت نسبت به عقاید و معارف اسلام بود؛ چنان که مقصود از فقه اصغر، شناخت تحقیقی و مجتهدانه احکام شریعت و حلال و حرام محمدی بوده است. اما به تدریج که دامنه احکام دینی گسترده گردید و مسائل و فروعات فراوانی پدیدار گشت، بیشتر فرصت فقها مصروف استنباط و اجتهاد در عرصه فقه اصغر شد؛ به گونه ای که عنوان فقه و فقاهت، در این معنا شهرت یافت. پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(س)، با توجه به شخصیت فقهی و جایگاه مرجعیت تقلید ایشان، فقه شیعی حیات دوباره ای یافت که ویژگی ممتاز آن، حضور کارآمد و پویای فقه در عرصه های اجتماعی- سیاسی بود.

مولف نیز در مقدمه خود آورده است: آنچه در نهایت به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید، و تاسیس نظام سیاسی شیعه در عصر غیبت در قالب نظریه ولایت فقیه را به دنبال داشت، علاوه بر نوع رهبری و مدیریت خاص امام، می بایست در مبانی، مسائل و مباحث فقه سیاسی شیعه جستجو کرد. بلکه با توجه به مقام فقاهت و مرجعیت فقهی ایشان، باید اذعان کرد که رفتارهای سیاسی ایشان برآمده از مبانی و نظراتشان در فقه سیاسی بوده است.

بخش اول کتاب " فقه سیاسی امام خمینی(س)" با عنوان کلیات شامل سه فصل مفاهیم، تاریخچه و سیر تحول ولایت فقیه است. در فصل نخست نویسنده به تعریف مفاهیم فقه، فقه سیاسی، فقه حکومتی، ولایت، ولایت فقیه و سیاست پرداخته است. در بخشی از این فصل آمده است: روش امام در استنباط و اجتهاد را به نوعی، می توان متفاوت از فقیهان سلف دانست و مکتبی خاص را به نام امام خمینی رقم زد. تفاوت امام خمینی با سایر فقیهان را نه تنها در روش استنباطی، بلکه در نوع نگاه متفاوتی که به فقه داشته است باید جستجو کرد.

در بخش دوم که به موضوع مبانی فقه سیاسی اختصاص دارد در فصل نخست با عنوان اصول و مبادی فقه سیاسی مباحثی در زمینه فقه اجتماعی، فقه متناسب با زمانه، فقه عینی و عملی آورده شده است و سپس عوامل موثر در اجتهاد و عوامل تحول فقه به بحث گذاشته شده است.

نویسنده در این بخش آورده است: از جمله حوزه هایی که امام خمینی در خصوص نفی سلطه استعمارگران بر کیان جامعه اسلامی مورد تاکید قرار داده است، حوزه سیاست است. مصادیقی را که ایشان در این حوزه، مورد عنایت قرار داده و نفی سلطه کفار در آن موارد خواستار شده بود را می توان در ذیل مواردی چون نفی نظام استعماری، نفی تحت الحمایگی و مستشاری و انواع سلطه جویی ها، اعم از رسمی و غیر رسمی جای داد.

در بخش سوم با عنوان مسائل فقه سیاسی مبانی حکومت، ضرورت تشکیل حکومت دینی، انواع حکومت و اهداف و مشروعیت حکومت، حدود اختیارات ولی فقیه و ویژگی های حاکم دینی مورد توجه قرار گرفته است.

در بخش سوم می خوانیم: از جمله اهداف و غایاتی که برای نظام سیاسی اسلام مورد عنایت واقع شده، اقامه عدالت اجتماعی و تأمین عدالت در همه اجزا و ارکان جامعه است. این قضیه از مختصات نظام سیاسی شیعه بوده و بنابر دیدگاه امام خمینی در وصیت نامه سیاسی، عبادی شان از بزرگ ترین واجبات و والاترین عبادات برشمرده شده است.

در خاتمه نویسنده نتیجه گرفته است: آنچه در نهایت در خصوص فقه سیاسی امام خمینی می توان اظهار داشت، این است که فقه سیاسی ایشان بسیار از فقه سیاسی فقیهان زمانه خویش جلوتر بوده، بلکه اسباب پیشرفت در این حوزه را نیز فراهم آورده است. ایشان علاوه بر این که زمان و مکان را در عرصه اجتهاد امری محوری اعلام نموده بود، خود در عرصه اجتهاد از این عناصر استفاده نموده و به مدد همین عناصر و در سایه اجتهادی پویا مسائل فقه سیاسی شیعه را استنباط نموده و به جامعه شیعه عرضه نموده است.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

مبانی فقهی نظارت بر قدرت از دیدگاه امام خمینی(ره) به قلم حجت الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی منتشر شد.

تاریخ:یکشنبه 17 مهر 1390-10:01 ق.ظ

به گزارش خبرگزاری برنا، کتاب «مبانی فقهی نظارت بر قدرت از دیدگاه امام خمینی(ره)» به قلم حجت الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی منتشر شد. این اثر پژوهشی که توسط موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) منتشر شده است مشتمل بر سه بخش کلیات و مفاهیم، نظارت بر حاکم، نظارت بر سایر قوا است که هر یک از این بخش ها نیز سه فصل را شامل می شوند.
این اثر تحقیقی که بنا بر دیدگاه‌های فقه شیعه و به صورت خاص، نظرات امام خمینی(ره) به عنوان فقیهی آگاه و موسس نظام اسلامی و منطبق بر فقه شیعه، نگارش یافته است، ضمن این که در آغاز، مفهوم نظارت و مفاهیم مرتبط را بنا بر دیدگاه ایشان مورد بررسی قرار داده است، به گونه شناسی مقوله نظارت پرداخته و به شرح و تفصیل، مورد تحقیق قرار داده است.
موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در مقدمه خود در این کتاب آورده است: به برکت انقلاب اسلامی ایران با رهبری بی بدیل امام خمینی(ره) و تاسیس نظام جمهوری اسلامی، عرصه آزمون عملی و عینی فراهم آمد تا با برخورداری از حکومتی اسلامی و بهره مندی از برکات آن، آفات قدرت و طغیان و ستم حاکمان دامن گیر ملت نشود. فقه که در نگاه امام خمینی(ره): تئوری واقعی و کامل ادارۀ انسان از گهواره تا گور است، همان گونه که برای اثبات اصل حکومت از مبانی برخوردار است؛ در بردارندۀ مبانی کنترل و نظارت بر اصحاب قدرت، و آراسته شدن سپهر سیاست به صفات پسندیده، و ساختن حاکمانی که خادم و امین باشند نیز می باشد؛ که این مهم در پژوهش پژوهشگر ارجمند جناب حجت الاسلام و المسلمین سیدسجاد ایزدهی مورد بررسی قرار گرفته است.
مولف نیز در مقدمه خود آورده است: گرچه تاریخ فقه سیاسی شیعه به خاطر رسمیت نداشتن مذهب شیعه و غلبه فضای تقیه بر عالمان و فقیهان شیعه، به بحث حکومت و حاکمیت آرمانی فقه شیعه نپرداخته است و از این روی بحثی از نظارت بر قدرت نیز در عبارات و کلمات فقیهان یافت نمی شود. لکن در عین حال، کلمات و عبارات فقهای شیعه پر است از مباحث و مبانی ای که می تواند نظامی برای نظارت، تحدید و کنترل قدرت سیاسی محسوب شود. این مبانی ریشه در تاریخ صدر اسلام دارد و مطابق آن و براساس آموزه های اسلامی، حاکمان خود را از خطا مصون ندانسته و خود را عمدتاً در قبال مردم پاسخگو می دانستند. نمونه های بسیاری از این نوع حکومت را می توان در عصر حکومت پیامبر گرامی اسلام، حضرت علی(ع) و دو خلیفه اول مشاهده کرد. گرچه این منطق چندان به طول نینجامید و حاکمان سرزمین اسلامی که نام مسلمان را نیز با خود یدک می کشیدند، خود را در قبال مردم پاسخ گو ندانسته و کم کم از اسلام اصیل دور گشته و به فساد، تکاثر و قدرت طلبی روی آوردند.
نویسنده در مقدمه خود ادامه می دهد: این تحقیق در صدد است که با عنایت به نظرات و دیدگاه های امام خمینی(ره) به عنوان بنیان گذار حکومتی مبتنی بر آموزه های اسلامی در عصر غیبت، نظارت بر حاکمان و اصحاب قدرت را نیز به عنوان بخشی از نظام سیاسی مطلوب شیعه و به عنوان منطق سلامت حکومت از سوء استفاده ارائه نماید. طبیعی است با توجه به این که امام خمینی(ره) فقیهی صاحب سبک بوده و عبارات وی ریشه در فقه شیعه دارد، این دیدگاه را می توان دیدگاه فقه شیعه در باب حکومت و نظارت، کنترل و تحدید قدرت و صاحبان قدرت نیز نامید.

 

 


ادامه مطلب


داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

بدون شرح

تاریخ:چهارشنبه 9 دی 1388-08:40 ق.ظ

تعیین تکلیف امام خمینی برای شرایط امروز

خوب است نگاهی به عبارات امام خمینی بیندازیم و تکلیف خود را بدانیم:

«شما ملت عزیز با قدرت خودتان، با ایمان خودتان، با تحولى كه درتان واقع شد، دست تبهكاران را در داخل و دست غارتگران را كه از خارج دراز شده بود قطع كردید. شما یك حكومت طاغوتى را برداشتید و به جاى او یك حكومت اسلامى گذاشتید. شمایى كه این كار را كردید باید دنبالش باشید تا نگهش دارید، نمى‏شود كه انسان یك كارى بكند و نیمه كاره رهایش كند. امروز كه اسلام و جمهورى اسلامى در دست شما و ما و همه ملت ایران امانت است، اگر چنانچه خلاف بكنیم، خلاف مصالح جمهورى اسلامى بكنیم، خلاف مصالح اسلام بكنیم، به این امانت خیانت كردیم، و در پیشگاه مقدس حق تعالى مجرم و خائن هستیم. خیانت همه‏اش این نیست كه منافقین مى‏كنند، آنها هم یك قسمش است.

خیانت آن نیست كه صدام مى‏كند، آن هم یك قسمش است. آنهایى كه در داخل با اسم‏هاى مختلف ضربه مى‏خواهند بزنند به اسلام و با اسم امور مختلفه‏اى به حكومت اسلامى مى‏خواهند ضربه بزنند، اینها هم خیانت كردند. گاهى خیانت اینها راه را باز مى‏كند براى این كه آنهایى كه مثل صدام و منافقین هستند راهشان باز بشود و خیانت بالاتر را بكنند. ما كه مى‏گوییم كه مسلمان هستیم، شیعه على بن ابى طالب هستیم، باید ببینیم كه شیوه على بن ابی طالب چى بود. همین على بن ابی طالب كه رسول خدا او را به جاى خودش نصب كرد، بیست و چند سال براى مصالح اسلامى موافقت كرد با اشخاصى كه به عقیده او غاصب مقام بودند، براى این كه مصالح اسلام اقتضا مى‏كرد. اگر حضرت آن وقت مى‏خواست معارضه بكند، اسلام در خطر بود. مایى كه مى‏گوییم مسلمان هستیم، باید مصالح اسلام را در نظر بگیریم، نه مصالح شخصى خودمان را. باید ببینیم كه امروز ضربه زدن به مجلس شوراى اسلامى، ضربه زدن به شوراى نگهبان، ضربه زدن به‏ رئیس جمهور، ضربه زدن به دولت اسلامى، این مى‏سازد با شیعه بودن با على بن ابی طالب؟ آن بیست و چند سال براى مصالح اسلامى موافقت كرد، بچه‏هایش را به جنگ فرستاد.»

امام خمینی، صحیفه امام، ج‏19، ص 67 ـ 66




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




Admin Logo
themebox Logo